Vlaamse strips in Angoulême: een terugblik

De afgelopen editie van het internationale stripfestival in Angoulême (25-28 januari 2018) was bijzonder. Het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL) en het Nederlands Letterenfonds presenteerden recent in het Frans vertaald werk in de boekhandel ‘Café Les Phares du Nord’, en nodigden zeven Nederlandstalige stripauteurs uit op het festival, in samenwerking met hun Franse uitgevers. Maar het was ook de laatste keer dat collega Els Aerts de Vlaamse graphic novel promootte in het mekka van de strips, omdat ze sinds oktober twee dagen per week minder werkt. Ze blikt terug met een beetje nostalgie.


Nieuw terrein

 

“In januari 2007 trok ik voor het eerst naar Angoulême. Ik werkte nog maar enkele maanden voor het VFL, en was de eerste om Vlaamse kinder- en jeugdliteratuur en strips in het buitenland te promoten. In mijn takenpakket stond onder meer dat ik ervoor moest zorgen dat ‘we gastland werden op het stripfestival in Angoulême in 2009’. Als je weet dat er op dat moment maar één strip vertaald was met steun van het VFL (‘Armstrong’ van Philip Paquet), dan weet je dat dat een uitdaging was. Gelukkig hou ik daar wel van.

 

Die eerste keer werd ik vergezeld door Linda Torfs, onze toenmalige voorzitter van de adviescommissie Strips, en dat was heerlijk. Want zij kon mij de weg wijzen, letterlijk, maar ook naar de belangrijke uitgeverijen en contactpersonen. We beslisten één stripauteur mee te nemen. Om de keuze te rechtvaardigen, gingen we voor de jongste in onze boekenkast: Brecht Evens. Hij liep toen al over van het talent, al was hij nog maar 19. Maar ik had nooit durven dromen dat hij ruim tien jaar later zo’n succesvolle carrière zou kennen. Het is hem van harte gegund!

 

Vlaamse graphic novels op de kaart gezet

 

Vlaamse strips in Angoulême: 2009, 2013 en 2015Het is een lang verhaal, maar we werden inderdaad gastland in 2009, met de tentoonstelling ‘Ceci n’est pas la BD flamande’ en een boekhandel in de vorm van een café. De boekhandel, waar Nederlandstalige strips in Franse vertaling verkocht werden, hielden we vier jaar na elkaar. In 2013 vroegen we Brecht Evens de curator te zijn van een expo. Dat werd ‘La Boîte à Gand’. In 2015 vroegen we hetzelfde aan Nix, die ‘The Kinky & Cosy Experience’ maakte. Allemaal hoogtepunten.

 

En zo zetten we stukje bij beetje ook de Vlaamse strip op de wereldkaart. Ondertussen zijn meer dan 100 strips van Vlaamse stripauteurs vertaald, meestal met steun van het VFL. En dat gebeurt natuurlijk niet vanzelf. Door de jaren heen bouwden we een netwerk op van internationale stripuitgevers en festivalorganisatoren, die ik vooral in Angoulême elk jaar weer opnieuw zag, en soms ook op de London Book Fair of de Frankfurter Buchmesse.

 

Angoulême: een festival met een thuisgevoel

 

Het bijzondere aan Angoulême is dat het zo kleinschalig is, in vergelijking met andere internationale boekenbeurzen. Je slaapt er niet op hotel, maar bij mensen thuis. (En zo moest ik dit jaar dus ook afscheid nemen van mijn Franse familie.) Je belandt er ’s avonds in dezelfde restaurants, en dan in hetzelfde café: Le Chat Noir. Zo leer je de – om maar wat te noemen – Finse, Duitse of Spaanse stripscène al snel kennen, of toch de belangrijke internationale spelers. En die ga ik natuurlijk allemaal missen…

 

Opnieuw een café

 

Ons Vlaams-Nederlandse café, waar we geen bier maar wel boeken serveerden

Maar mijn laatste editie was er een om nooit te vergeten. Onze caféstand van toen werd opnieuw uitgebaat, met zoveel beschikbare vertalingen ondertussen. Het deed deugd om ze allemaal bij elkaar te zien liggen. Om nog maar te zwijgen van de vele Franse boeken van Nederlandse en Vlaamse stripauteurs waar het VFL voor niets tussen zit. Heel fijn om te zien hoe groot het aanbod op dit moment is. En Linda stond mee achter de toog, net als toen.

 

Zeven auteurs reisden mee om recente vertalingen te promoten: Erik Kriek, Aimée De Jongh, Herr Seele, Ward Zwart, Enzo Smits, Simon Spruyt en Brecht Evens. Zij werden geïnterviewd door Knack-journalist Gert Meesters – die er toen in 2007 ook al bij was. En ze signeerden afwisselend op onze stand en op die van hun enthousiaste Franse uitgevers. Op vrijdag waren zij de eregasten op ons jaarlijkse netwerkmoment voor Vlaamse en Nederlandse professionals uit de stripwereld, die we dan graag matchen met internationale contacten. Het is steeds niet alleen erg gezellig maar ook heel vruchtbaar. Met veel dank aan de Vlaamse Vertegenwoordiger en de Nederlandse ambassade in Parijs, die ons, net als de afgevaardigde van Flanders Investment and Trade in Bordeaux, elk jaar opnieuw gul steunen.

 

Een waardige opvolger

 

Voor stripmakers betekent boeken signeren: elke keer opnieuw een klein kunstwerkje maken

Maar het mooiste was voor mij persoonlijk misschien wel dat ik de fakkel kon doorgeven aan collega Lien Devos. Samen hadden wij een dertigtal afspraken op onze stand in de marché des droits. Ik kon haar introduceren bij zoveel internationale uitgevers die ondertussen bijna vrienden zijn. ‘Nu komt er iemand die in elke zin een grapje stopt.’ Of: ‘De uitgeefster die nu komt is de allerliefste van de stripwereld.’ Dat kan Lien natuurlijk ook allemaal zelf ontdekken, maar ik vond het toch fijn om het al even mee te kunnen geven. Om vervolgens te zien dat ze met iedereen meteen vrolijk aan de praat raakte, en heel enthousiast nieuwe Vlaamse strips liet zien en vaak onmogelijk samen te vatten verhalen tóch wervend samenvatte. Ik zou het niet beter kunnen.

 

‘Natuurlijk is het niet jouw laatste keer!’, is de zin die ik het vaakste heb gehoord tijdens het laatste weekend van januari. En wellicht is het waar, dat ik terugkeer naar dat kleine Franse stadje dat in 2007 mijn hart al stal. Maar dan als toerist, al zal ik ’s avonds ongetwijfeld met Lien nog een watertje gaan drinken in de Chat Noir.”

gepubliceerd op: 2018-02-07

Vorige Volgende Afdrukken Link doorsturen